پوستت دهیدراته شده یا سد دفاعی پوستت آسیب دیده؟
چرا بعضی وقتها هر کاری میکنی، پوستت بهتر که نمیشه هیچ، بدتر هم میشه؟
بذار یه چیزی رو همون اول با هم روشن کنیم. اگه پوستت یه مدتِیه که هم چربه، هم احساس خشکی و کشیدگی داری، بعضی قسمتهاش پوسته پوسته میشه یا حتی محصولاتی که قبلاً باهاشون مشکلی نداشتی شروع کردن به سوزوندنت، لزوماً به این معنی نیست که پوستت «بد» شده یا باید بری یه محصول قویتر بخری.
اتفاقاً ممکنه قضیه برعکس باشه. شاید پوستت از بس تحت فشار بوده، دیگه یه کم آرامش میخواد.
خیلی وقتها وقتی مشکلی برای پوستمون پیش میاد، اولین کاری که میکنیم اینه که یه چیز دیگه به روتینمون اضافه میکنیم. جوش زدیم؟ یه سرم ضدجوش. پوستمون کدر شده؟ لایهبردار. خشک شده؟ یه آبرسان. چند روز بعد هم که تغییری ندیدیم، یه محصول دیگه اضافه میکنیم.
آخرش چی میشه؟ یه روتین داریم که ده تا محصول توشه و خودمون هم دقیق نمیدونیم کدومش داره کمک میکنه و کدومش داره اوضاع رو بدتر میکنه!
اینجا یه مفهوم خیلی مهم وجود داره که شاید کمتر بهش توجه کرده باشیم: «سد دفاعی پوست».
اگه بخوایم خیلی ساده توضیحش بدیم، سد دفاعی پوست مثل یه دیوار محافظه که کمک میکنه رطوبت داخل پوست بمونه و عوامل بیرونی کمتر بتونن پوست رو تحریک کنن. این دیوار از ساختارهای مختلفی تشکیل شده و در لایه بیرونی پوست، سلولها در کنار چربیهایی مثل سرامیدها، کلسترول و اسیدهای چرب قرار گرفتن.
حالا تصور کن بین آجرهای یه دیوار، ملات کافی نباشه. طبیعیه که دیوار دیگه اون استحکام قبلی رو نداشته باشه. سد پوستی هم تقریباً همین داستان رو داره. وقتی ساختار و ترکیباتش دچار اختلال میشن، پوست ممکنه آب بیشتری از دست بده و در مقابل عوامل تحریککننده هم واکنشپذیرتر بشه.
نتیجه؟ همون چیزهایی که احتمالاً تجربهشون کردی: کشیدگی، خشکی، قرمزی، پوستهپوسته شدن یا سوزش موقع استفاده از محصولات.
حالا چرا این اتفاق میافته؟
گاهی دلیلش خیلی سادهست. مثلاً صورتت رو بیشتر از حد لازم میشوری، با آب خیلی داغ میشوری، مدام لایهبرداری میکنی یا چند تا ماده فعال رو همزمان وارد روتینت کردی.
هر کدوم از این کارها ممکنه بهتنهایی مشکلی ایجاد نکنه. ولی وقتی همهشون با هم جمع میشن، پوست ممکنه بگه: «خب دیگه، یه کم آرومتر!»
یه نکته مهم دیگه هم این وسط هست. ممکنه پوستت چرب باشه و با این حال دهیدراته شده باشه.
این دو تا اصلاً با هم تناقض ندارن.
چربی پوست و آب پوست دو چیز متفاوتن. ممکنه پوستت سبوم زیادی تولید کنه، ولی آب کافی نداشته باشه. برای همینه که بعضیها میگن: «پوستم خیلی چربه، ولی بعد از شستن صورتم انگار پوستم کش میاد.»
پس اگر پوستت چربه، قرار نیست برای اینکه احساس میکنی چربی داره، آبرسان و مرطوبکننده رو کامل از روتینت حذف کنی.
اتفاقاً این یکی از اشتباهاتیه که میتونه شرایط رو بدتر کنه. وقتی پوست چرب رو بیش از حد خشک و تمیز میکنیم، ممکنه فقط وارد یه چرخه آزاردهنده از خشکی، تحریک و چربی بیشتر بشیم.
اینجاست که باید یه تفاوت دیگه رو هم بدونیم: آبرسانی با مرطوبکنندگی و مراقبت از سد پوستی دقیقاً یکی نیست.
مثلاً هیالورونیک اسید رو در نظر بگیر. این ماده بهخاطر تواناییاش در جذب و نگهداشتن آب، یکی از ترکیبات محبوب محصولات آبرسانه. یعنی وقتی پوستت به رطوبت بیشتری نیاز داره، میتونه کمککننده باشه.
ولی این به این معنی نیست که هیالورونیک اسید بهتنهایی تمام مشکلات سد دفاعی پوست رو حل میکنه.
پوست فقط به آب نیاز نداره؛ باید بتونه این آب رو هم بهتر حفظ کنه. اینجاست که مرطوبکننده مناسب و ترکیباتی که از عملکرد سد پوستی حمایت میکنن اهمیت پیدا میکنن.
یکی از معروفترین ترکیبات در این زمینه هم سرامیده.
سرامیدها خودشون بهطور طبیعی در پوست وجود دارن و بخشی از ساختار چربیهای بین سلولهای لایه بیرونی پوست هستن. به همین دلیل، استفاده از محصولات حاوی سرامید میتونه یکی از راههای حمایت از سد پوستی باشه.
البته اینجا هم نباید گول اسم ترکیبات رو بخوریم. اینکه روی بستهبندی نوشته شده «حاوی سرامید» یا «حاوی هیالورونیک اسید»، بهتنهایی نمیگه محصول حتماً برای پوست تو مناسبه. فرمول کلی محصول، نوع پوست، مقدار و ترکیب مواد و حتی بقیه محصولاتی که استفاده میکنی، همه مهمن.
حالا فرض کنیم حس میکنی سد دفاعی پوستت واقعاً بههم ریخته. باید چی کار کنی؟
اولین کار شاید این باشه که به جای اضافه کردن، یه مقدار کم کنی.
برای چند روز روتینت رو سادهتر کن. یه شوینده ملایم داشته باش، در صورت نیاز از یه محصول آبرسان استفاده کن، بعد یه مرطوبکننده مناسب بزن و صبحها هم ضدآفتاب رو فراموش نکن.
در این مدت، لازم نیست هر روز چند مدل اسید، رتینول و ترکیبات فعال رو روی پوستت امتحان کنی. بذار پوستت یه نفس بکشه.
بعد که شرایط پوست آرومتر شد، میتونی محصولات فعال رو دوباره و با فاصله وارد روتین کنی. اینطوری هم بهتر میفهمی پوستت با هر محصول چه واکنشی نشون میده، هم احتمال اینکه بیدلیل پوستت رو تحت فشار بذاری کمتر میشه.
یه قانون ساده هم همیشه یادت باشه: قرار نیست چون یه محصول خوبه، حتماً هر روز و در کنار پنج محصول دیگه هم استفاده بشه.
حتی بهترین ترکیبات هم اگر بدون توجه به نیاز پوست و بیش از حد استفاده بشن، میتونن باعث تحریک بشن.
و یه نکته دیگه که خیلی دوست داریم همیشه بهش توجه کنی: دنبال «روتین کامل» نباش؛ دنبال «روتین مناسب پوست خودت» باش.
ممکنه دوستت با هفت مرحله اسکینکر هیچ مشکلی نداشته باشه و پوستش هم عالی باشه، ولی پوست تو با سه یا چهار محصول خیلی بهتر رفتار کنه. این کاملاً طبیعیه.
پوست قرار نیست از روی ترندهای اینستاگرام تصمیم بگیره چه چیزی لازم داره!
اگر این روزها پوستت کشیده میشه، میسوزه، زود قرمز میشه یا محصولاتی که قبلاً باهاشون مشکلی نداشتی اذیتت میکنن، قبل از اینکه بری سراغ یه محصول جدید، یه نگاه به روتین فعلیت بنداز.
شاید مشکل از این نباشه که «چی کم داری».
شاید از این باشه که «چی زیادی استفاده میکنی».
البته اگر خشکی، سوزش یا التهاب پوست شدید و مداومه، بهتره به جای اینکه خودت پشت سر هم محصولات مختلف رو امتحان کنی، از متخصص پوست کمک بگیری. چون هر قرمزی یا خشکیای لزوماً به معنی آسیب سد پوستی نیست و بعضی مشکلات پوستی نیاز به تشخیص دقیق دارن.
در نهایت، مراقبت از پوست قرار نیست تبدیل به یه مسابقه بشه که هرکس محصولات بیشتری داره برندهست.
گاهی یه شوینده خوب، یه مرطوبکننده مناسب، آبرسانی درست و ضدآفتاب، خیلی بیشتر از یه روتین شلوغ و پر از مواد فعال به پوستت کمک میکنه.
پوستت قرار نیست با تو بجنگه. فقط باید یاد بگیریم به حرفش گوش بدیم.
گاهی میگه رطوبت میخوام.
گاهی میگه کمتر تحریکم کن.
و بعضی وقتها هم خیلی واضح میگه: «لطفاً دیگه یه سرم جدید نخر!» 🙂
ما در LIANORA TEHRAN معتقدیم مراقبت از پوست از خریدن شروع نمیشه؛ از شناختن شروع میشه.
وقتی بدونی پوستت چی لازم داره، انتخاب محصول هم خیلی سادهتر میشه.
چون در نهایت، بهترین روتین پوستی اون روتینی نیست که قفسهات رو بیشتر پر کنه؛ اون روتینیه که پوستت باهاش احساس خوبی داشته باشه.